Hãy kiên định và đừng cầu toàn khi có một lựa chọn nào đó và hãy bắt đầu từ những định hướng hết sức cụ thể!
Lựa chọn một trường nào đó để dự thi, bạn hãy trả lời câu hỏi đầu tiên: Bạn muốn làm gì, bạn thích làm việc gì, bạn sẽ trở thành con người như thế nào?
Nghề là một công việc ổn định với những kỹ năng hết sức cụ thể, một nghề có thể được khai thác, phát huy tác dụng trong nhiều lĩnh vực rất khác nhau, có khi cùng một nghề lại có những yêu cầu về chuyện thi cử rất khác biệt.
Hãy hình dung trong nhận thức, trong tưởng tượng của mình nghề mình muốn có, con người mình muốn trở thành sẽ có những yêu cầu gì, có phù hợp với điều kiện, với các ưu thế chủ quan hoặc với những cơ hội sắp đến của mình không...
Để biết mình thích nghề gì, phù hợp với công việc gì, các bạn có thể tham khảo nhiều cách thông qua ý kiến những người làm nghề có kinh nghiệm, hay thông qua chính sự quan sát của bản thân.
Chọn nghề trước hết không nên chỉ căn cứ vào việc kiếm sống nhất thời mà hãy tự nhủ nghề nào cũng có cơ hội để được chắp cánh, mọi người đều có thể thành công và làm giàu với nghề nghiệp của mình.
Chọn nghề, hãy mở rộng cho mình nhiều cơ hội, không chỉ “bắt dính” một công việc hoặc một nghề ấn tượng nào đó, hãy nhớ khi có nhiều hơn một lựa chọn, bạn sẽ có điều kiện lắng nghe mình nhiều hơn, sẽ biết rõ mình muốn gì nhiều hơn.
Hãy thử tưởng tượng bạn sẽ được gì khi chọn nghề mình yêu thích và ngược lại, rồi tự mình trả lời câu hỏi: mình có sống được với nghề đó không.
Cố gắng phân biệt điều gì mình thích nhất, việc gì mình có thể làm hay nhất, năng khiếu thật sự của mình là gì... Đừng nhầm lẫn điều mình thích và điều mình có thể làm được vì nhiều lúc thích nhưng lại không thể làm được như mình muốn...
Sau khi đã xác định một nghề để theo đuổi, bạn có thể tham khảo nhiều nguồn thông tin để chọn ngành phù hợp.
Ngành học là cốt lõi của việc được làm đúng nghề mình ưa thích. Nếu bạn thích chọn một ngành thật “kêu” nhưng lại không được làm điều mình thích hoặc không làm được nghề như mong muốn, bạn cũng sẽ cảm thấy không thật sự hài lòng.
Hãy thật tỉnh táo khi chọn ngành, vì hiện nay khá nhiều ngành có tên gọi rất ấn tượng nhưng công việc cụ thể có khi lại không được xác định rõ ràng, nghĩa là tính chất nghề nghiệp không thật sự thực tế...
Trả lời 3 câu hỏi sau:
1. “Tôi thích nghề gì?”
Câu này nên trả lời trước tiên. Muốn làm nghề gì, trước hết bản thân ta có thích nó hay không, tức là có thực sự hứng thú với nó không. Nếu không thích thì đừng chọn. Đó là nguyên tắc. Chúng ta không thể thay đổi nghề dễ như thay đổi cái áo được. Hơn nữa, ta không dễ gì đến với nghề khác theo sở thích của bản thân mình ngay sau khi ta chán cái nghề đã chọn…
Chỉ khi nào thích nghề của mình thì cuộc sống riêng mới thanh thoát. Chúng ta mới gắn bó với công việc, với đồng nghiệp, với nơi làm việc.
2. “Tôi làm được nghề gì?”
Để trả lời câu này, phải tự kiểm tra năng lực của mình. Năng suất lao động của chúng ta có cao hay không là do năng lực của chúng ta đạt trình độ nào.
Các bạn nên nhớ rằng, có những nghề bạn thích nhưng lại không làm được (thiếu năng lực tương ứng). Song cũng có nghề bạn làm được nhưng lại không thích nó. Vì thế sau khi câu hỏi thứ hai được giải đáp, ta lại phải đối chiếu xem nó có thống nhất với câu hỏi thứ nhất hay không.
3. “Tôi cần làm nghề gì?”
Có những nghề được các bạn thích, các bạn lại có năng lực đối với chúng, song những nghề đó lại không nằm trong kế hoạch phát triển thì cũng không thề chọn được. Vì vậy, để trả lời câu hỏi này, ta phải căn cứ vào kế hoạch sản xuất của địa phương, kế hoạch phát triển ngành nghề ở địa bàn tỉnh, huyện, kế hoạch tuyển sinh của các trường đại , cao đẳng và trường nghề, khả năng tìm được việc làm khi học xong nghề. Cần biết định hướng vào những nghề cần và có điều kiện phát triển, điều chỉnh hứng thú vào những nghề đó và tự rèn luyện để có năng lực đối với chúng. Ngày nay lại phải chọn nghề sao cho dễ chuyển nghề khi tình thế bắt buộc.
Ba câu hỏi trên cần được mỗi người giải đáp trong sự cân nhắc đồng thời. Như vậy, việc chọn nghề sẽ vừa đáp ứng được yêu cầu nhân lực của xã hội, vừa bảo đảm mức độ phù hợp với hứng thú, sở thích, sở trường và năng lực của từng cá nhân.
